Notice: The called constructor method for WP_Widget in ads125_widget is deprecated since version 4.3.0! Use
__construct()
instead. in /home/dezmedco/public_html/wp-includes/functions.php on line 3916

Notice: The called constructor method for WP_Widget in ads120_90_widget is deprecated since version 4.3.0! Use
__construct()
instead. in /home/dezmedco/public_html/wp-includes/functions.php on line 3916

Notice: The called constructor method for WP_Widget in ads120_60_widget is deprecated since version 4.3.0! Use
__construct()
instead. in /home/dezmedco/public_html/wp-includes/functions.php on line 3916

Notice: The called constructor method for WP_Widget in ads120_600_widget is deprecated since version 4.3.0! Use
__construct()
instead. in /home/dezmedco/public_html/wp-includes/functions.php on line 3916

Notice: The called constructor method for WP_Widget in ads120_240_widget is deprecated since version 4.3.0! Use
__construct()
instead. in /home/dezmedco/public_html/wp-includes/functions.php on line 3916

Notice: The called constructor method for WP_Widget in ads160_600_widget is deprecated since version 4.3.0! Use
__construct()
instead. in /home/dezmedco/public_html/wp-includes/functions.php on line 3916

Notice: The called constructor method for WP_Widget in ads300_600_widget is deprecated since version 4.3.0! Use
__construct()
instead. in /home/dezmedco/public_html/wp-includes/functions.php on line 3916

Notice: The called constructor method for WP_Widget in ads250_250_widget is deprecated since version 4.3.0! Use
__construct()
instead. in /home/dezmedco/public_html/wp-includes/functions.php on line 3916

Notice: The called constructor method for WP_Widget in ads300_100_widget is deprecated since version 4.3.0! Use
__construct()
instead. in /home/dezmedco/public_html/wp-includes/functions.php on line 3916

Notice: The called constructor method for WP_Widget in ads300_250_widget is deprecated since version 4.3.0! Use
__construct()
instead. in /home/dezmedco/public_html/wp-includes/functions.php on line 3916

Notice: The called constructor method for WP_Widget in tie_video_widget is deprecated since version 4.3.0! Use
__construct()
instead. in /home/dezmedco/public_html/wp-includes/functions.php on line 3916

Notice: The called constructor method for WP_Widget in tie_posts_list is deprecated since version 4.3.0! Use
__construct()
instead. in /home/dezmedco/public_html/wp-includes/functions.php on line 3916

Notice: The called constructor method for WP_Widget in tie_login_widget is deprecated since version 4.3.0! Use
__construct()
instead. in /home/dezmedco/public_html/wp-includes/functions.php on line 3916

Notice: The called constructor method for WP_Widget in tie_google_widget is deprecated since version 4.3.0! Use
__construct()
instead. in /home/dezmedco/public_html/wp-includes/functions.php on line 3916

Notice: The called constructor method for WP_Widget in tie_widget_tabs is deprecated since version 4.3.0! Use
__construct()
instead. in /home/dezmedco/public_html/wp-includes/functions.php on line 3916

Notice: The called constructor method for WP_Widget in tie_flickr_photos is deprecated since version 4.3.0! Use
__construct()
instead. in /home/dezmedco/public_html/wp-includes/functions.php on line 3916

Notice: The called constructor method for WP_Widget in tie_author_widget is deprecated since version 4.3.0! Use
__construct()
instead. in /home/dezmedco/public_html/wp-includes/functions.php on line 3916

Notice: The called constructor method for WP_Widget in author_post_widget is deprecated since version 4.3.0! Use
__construct()
instead. in /home/dezmedco/public_html/wp-includes/functions.php on line 3916

Notice: The called constructor method for WP_Widget in tie_social_widget is deprecated since version 4.3.0! Use
__construct()
instead. in /home/dezmedco/public_html/wp-includes/functions.php on line 3916

Notice: The called constructor method for WP_Widget in tie_search is deprecated since version 4.3.0! Use
__construct()
instead. in /home/dezmedco/public_html/wp-includes/functions.php on line 3916

Notice: The called constructor method for WP_Widget in tie_slider is deprecated since version 4.3.0! Use
__construct()
instead. in /home/dezmedco/public_html/wp-includes/functions.php on line 3916

Notice: The called constructor method for WP_Widget in TIE_WeatherWidget is deprecated since version 4.3.0! Use
__construct()
instead. in /home/dezmedco/public_html/wp-includes/functions.php on line 3916

Notice: The called constructor method for WP_Widget in tie_youtube_widget is deprecated since version 4.3.0! Use
__construct()
instead. in /home/dezmedco/public_html/wp-includes/functions.php on line 3916

Notice: The called constructor method for WP_Widget in tie_Latest_Tweets is deprecated since version 4.3.0! Use
__construct()
instead. in /home/dezmedco/public_html/wp-includes/functions.php on line 3916

Notice: The called constructor method for WP_Widget in tie_timeline_widget is deprecated since version 4.3.0! Use
__construct()
instead. in /home/dezmedco/public_html/wp-includes/functions.php on line 3916

Notice: The called constructor method for WP_Widget in tie_facebook_widget is deprecated since version 4.3.0! Use
__construct()
instead. in /home/dezmedco/public_html/wp-includes/functions.php on line 3916

Notice: The called constructor method for WP_Widget in tie_categort_posts is deprecated since version 4.3.0! Use
__construct()
instead. in /home/dezmedco/public_html/wp-includes/functions.php on line 3916

Notice: The called constructor method for WP_Widget in tie_news_pic is deprecated since version 4.3.0! Use
__construct()
instead. in /home/dezmedco/public_html/wp-includes/functions.php on line 3916

Notice: The called constructor method for WP_Widget in tie_text_html is deprecated since version 4.3.0! Use
__construct()
instead. in /home/dezmedco/public_html/wp-includes/functions.php on line 3916

Notice: The called constructor method for WP_Widget in tie_feedburner_widget is deprecated since version 4.3.0! Use
__construct()
instead. in /home/dezmedco/public_html/wp-includes/functions.php on line 3916

Notice: The called constructor method for WP_Widget in tie_soundcloud is deprecated since version 4.3.0! Use
__construct()
instead. in /home/dezmedco/public_html/wp-includes/functions.php on line 3916

Notice: The called constructor method for WP_Widget in tie_author_custom is deprecated since version 4.3.0! Use
__construct()
instead. in /home/dezmedco/public_html/wp-includes/functions.php on line 3916

Notice: The called constructor method for WP_Widget in tie_Author_Bio is deprecated since version 4.3.0! Use
__construct()
instead. in /home/dezmedco/public_html/wp-includes/functions.php on line 3916

Notice: The called constructor method for WP_Widget in tie_authors_posts is deprecated since version 4.3.0! Use
__construct()
instead. in /home/dezmedco/public_html/wp-includes/functions.php on line 3916

Notice: The called constructor method for WP_Widget in tie_comments_avatar is deprecated since version 4.3.0! Use
__construct()
instead. in /home/dezmedco/public_html/wp-includes/functions.php on line 3916

Notice: The called constructor method for WP_Widget in arqam_lite_counter_widget is deprecated since version 4.3.0! Use
__construct()
instead. in /home/dezmedco/public_html/wp-includes/functions.php on line 3916
مروري بر پمپ هاي تزريق Infusion Pumps | | ๑۩۞۩๑ سایت جامع مهندسی پزشکی ایران ๑۩۞۩๑

مروری بر پمپ های تزریق Infusion Pumps

با پیشرفت علم پزشکی داروهای حساسی کشف شده اند که برای تزریق آن ها به بیمار دقت زیادی لازم است. در تزریق این دارو ها عموما دو مشکل عمده وجود دارد. یکی آن که نیمه عمر بسیاری از آن ها کوتاه است و سریعا در سطح سرمی بیمار اثر می گذارند، به طوری که چند دقیقه تاخیر، تعجیل یا عدم دقت در دز تزریق شده، اثر بخشی دارو بر بیمار را تغییر خواهد داد. دوم این که با توجه به حجم کم این داروها، سرعت تزریق نیز نقش بسیار زیادی در اثر بخشی دارو ها دارد، به طوری که با کمی خطا در سرعت تزریق، یا دارو اثر لازم را نخواهد داشت یا این که اثرات سو over dose به وجود خواهد آمد. امروزه دستگاه های مختلفی ساخته شده اند که با استفاده از یک سیستم میکرو پروسسوری، دقت بالایی در سرعت و حجم تزریق انواع دارو ها، برای بیماران مختلف فراهم کرده است. از متداول ترین این دستگاه ها انواع اینفیوژن پمپ، سرنگ پمپ، PCA ( برای تزریق داروهای ضد درد)، پمپ تالاسمی، پمپ انسولین و پمپ های IMPLANT ( این پمپ ها داخل بدن کاشته می شوند) است. در این مقاله به بررسی دو نوع عمومی تر این پمپ ها یعنی اینفیوژن پمپ و پمپ سرنگ می پردازیم که امروزه در اکثر بخش های ویژه بیمارستانی و حتی آمبولانس ها به راحتی در دسترس کادر درمانی قرار دارند.

پمپ تزریق سرم (پمپ پریستالتیک یا پمپ ولومتریک-پمپ اینفیوژن )

Hasan176_1.jpg

اینفیوژن پمپ ها، دستگاه هایی هستند که جهت تزریق برنامه ریزی شده ی سیالات به بدن بیمار استقاده می شوند که با استفاده از ست سرم و میکرو ست ها، تزریق دارو را انجام می دهند. این پمپ ها عموما برای تزریق داروها، مایعات و فرآورده های خونی با حجم زیاد استفاده می شوند و وظیفه ی آن تنظیم و نمایش میزان فلوی سرم تزریقی به سیاهرگ بیمار است. به طوری که معمولا حجم تزریق آن ها از حدود چند سی سی تا چندین لیتر است. طریقه ی عملکرد این دستگاه ها به دو دسته ی حجمی (VOLUMETRIC) و قطره شمار((DRIP COUNTING تقسیم می شود.

اینفیوژن پمپ حجمی
کارکرد اینفیوژن پمپ حجمی مانند پمپ های گردشی دیالیز است (ROLLER PUMPS) که با توجه به ثابت بودن قطر ست سرم میزان حجم داخل ست سرم را اندازه گیری و به بیمار تزریق می کند. بنابراین دقت تزریق این نوع دستگاه وابسته به قطر ست سرم مورد استفاده است. به همین دلیل برای تزریق با این نوع دستگاه باید فقط از ست سرم مخصوص خود دستگاه که توسط کمپانی، معرفی یا ساخته شده است استفاده نمود.

پمپ های قطره شمار

Hasan176_2.jpg

دسته ی دوم پمپ های قطره شمار هستند که با شمردن تعداد قطرات توسط یک چشم الکترونیکی قطره شمار، اندازه حجم تحت تزریق را برآورد می کنند. طبق استاندارد میکرو ست ها، هر ۶۰ قطره در این ست، باید برابر با ۱ سی سی باشد و در ماکروست ها ۱۵ یا ۲۰ قطره برابر این حجم خواهد بود. بنابراین در این پمپ ها مهم ترین نکته برای تعیین دقت دستگاه این است که بدانیم هر چند قطره برابر ۱ سی سی می شود. در بعضی از این دستگاه ها این عدد محدود به چند انتخاب مهم مانند ۶۰-۲۰-۱۵ است و در بعضی دیگر دستگاه ها تعداد قابل انتخاب بیشتر است و برای استفاده از ست ها ی ایرانی وجود این قابلیت یعنی توانایی انتخاب مقادیر مختلفی بین ۱۵ تا ۲۵ امری لازم شمرده می شود. دستگاههای اینفیوژن پمپ باید نسبت به انسداد حساس بوده و در صورتیکه بین ۵۰ تا ۱۰۰ میکرولیتر هوا در ست تزریق بود، تزریق را قطع کنند.
در مجموع دستگاه های ولیومتریک این دو مزیت را دارند که اولا دقت بالایی دارند و با توجه به دقت زیاد این دستگاه در تزریق، از آن میتوان در کاربردهایی مانند بیحسی اپیدورال پیوسته، تزریق داروهای قلبی عروقی، شیمیدرمانی، تزریق خون، اطفال و سرم درمانی استفاده کرد. ثانیا استفاده از آن ها بسیار راحت تر است. ولی مشکل عمده، مقرون به صرفه نبودن قیمت ست آن ها است. در مقابل مزیت دستگاه های قطره شمار استفاده از ست های ارزان قیمت است، ولی باید توجه کرد که این دستگاه ها حتما طوری تنظیم شوند که دقت تزریق کم نشود.

اصول عملکرد دستگاه پمپ سرم
دستگاه پمب انفوزیون حدود gk2وزن دارد و قابل نصب روی پایه مخصوص است. این پمپ ها، انواع و قابلیتهای مختلفی دارد. برخی از دستگاهها تک کانال است در حالی که برخی دیگر چندین کانال دارد که میتواند بهطور همزمان از طریق دو یا تعداد بیشتری ست سرم عملیات تزریق را انجام می دهد و میتوانند جایگزین چندین پمپ تک کاناله که به یک بیمار متصل است، شود. این پمپ ها دارای یک کیسه مایع است که یک دسته یا یک قلاب بالای پمپ آویخته شده و یک تیوب به آن متصل می شود. در درون پمپ، تیوب پر شده از مایع، بر روی یک سری دنده کوچک و یک غلتک، ثابت می شود. هنگامیکه غلتک به حرکت درآمده و دندهها شروع به حرکت میکنند، مایع از تیوب به بیمار منتقل می شود. کاربر نرخ جریان مایع و حجم مورد نیاز آن را از روی دستگاه تنظیم کرده، بنابراین دندهها و غلتک بر اساس سرعت تنظیم شده شروع به حرکت میکند. هر زمان که حجم مورد نیاز مایع آزاد شد، آلارم مخصوص به صدا در میآید. تیوب از میان یک سنسور آشکار ساز هوا ‏‎(air-in-line)‎‏ میگذرد و به محض عبور حباب هوا، آلارم به صدا در آمده و جریان مایع متوقف می شود. پمپهای تزریق ولومتریک میزان فشار مایع را مانیتور کرده که نتیجه آن کنترل فشار مایع تزریقی و ممانعت از آسیب رسیدن به رگ بیمار حین افزایش احتمالی بیش از حد فشار تزریق است. با افزایش بیش از حد فشار، آلارم بستن و انسداد ‏‎(Occlusion)‎‏ تیوب تزریق، کاربر را آگاه خواهد کرد.

پمپ تزریق سرم تک کانال

پمپ تزریق سرم
چند کاناله

قابلیت های پمپ های اینفیوژن
Blous : این خاصیت اپراتور را قادر می سازد تا در حین تزریق و بدون توقف حجم کوچکی از دارو را با سرعت زیاد و با فشار به بیمار تزریق نماید.
 تنظیم سرعت تزریق
: VOLUME TO BE INFUSED(VBI) در این حالت می توان حجم و دوز نهایی دارو را برای دستگاه تعریف کرد. به این ترتیب که وقتی حجم یا دوز مورد نظر تزریق شد، دستگاه خود به خود متوقف شده و آلارم می زند.
:KEEP VEIN OPEN (KVO)
در صورتی که تزریق به هر دلیل متوقف گردد ، برای جلوگیری از انسداد سر سوزن و نیز بسته شدن رگ مقدار کمی دارو به بیمار با سرعت بسیار کم تزریق می شود.
 (SBS) STEP BY STEP:
این قابلیت برای وقتی است که بخواهیم دارویی را در نوبت های مختلف و با حجم ها و سرعت های یکسان به بیمار تزریق کرده و در پایان حجم کل را مشاهده کنیم.
سیستم آلارم : اغلب پمپ های اینفیوژن در مواقع اضطراری که برای دستگاه تعریف شده اند، شروع به آلارم می نمایند و اپراتور خود را از وضعیت موجود مطلع می سازند. برخی از مواردی که منجر به شروع آلارم می شوند عبارتند از : تمام شدن دارو، وجود حباب در مسیر تزریق، بالا رفتن فشار تزریق و . . .
کنترل فشار در سیستم: اکثر پمپ ها این قابلیت را دارند که لحظه به لحظه فشار تزریق را اندازه گرفته و نشان دهند. همچنین از طریق کنترل جریان پمپ در اکثر دستگاه ها می توان فشار تزریقی را تنظیم کرد.
اطلاع از وجود حباب هوا در مسیر تزریق: برای این منظور از دو روش می توان استفاده کرد.
 ترانسدیوسرهای نوری که امروزه به دلیل وجود محدودیت در تشخیص حباب های هوا هنگام استفاده از ست های سرم رنگی و داروهای رنگی قابل استفاده نیست.
ترانسدیوسرهای اولتراسونیک، که دارای دقت بالاتری بوده و به رنگ دارو وابسته نیست.
آشکار ساز قطره: برای این منظور از سنسورهای نوری استفاده می شود.
عملکرد PIGGYBACK : با استفاده از این قابلیت اپراتور قادر خواهد بود تا دو تزریق با دو مقدار و دو سرعت متفاوت را برنامه ریزی کند. به طوری که دستگاه پس از اتمام حالت اول، حالت دوم را شروع و در پایان نیز آلارم بزند.

پمپ تزریق سرنگ
در بخش مراقبت های ویژه و نیز بعد از اعمال جراحی موارد متعددی پیش می آید که یک ماده موثر به صورت پیوسته و برای مدت زمانی خاص وارد خون بیمار شود. در چنین مواردی دقت در نرخ تزریق و منظم بودن آن اهمیت بسیاری دارد. برای چنین منظورهایی از دستگاهی به نام پمپ تزریق سرنگ استفاده می شود و تقریبا تمام بخش های مراقبت های ویژه به خصوص در بخش مراقبت های ویژه قلبی از این دستگاه استفاده می شود. از آنجا که عموما قطر داخلی سرنگ استاندارد و ثابت است، می توان با تنظیم سرعت خطی حرکت پیستون سرنگ، سرعت تزریق را کنترل نمود. به طور معمول این دستگاه ها برای تزریق داروها در حجم های کم استفاده می شوند، چرا که عموما از سرنگ های ۵سی سی تا ۵۰ سی سی استفاده می کنند. از آن جایی که دقت این دستگاه در حد ۰٫۱CC/ hr است، در استفاده از آن ها عموما داروها کمتر رقیق می شود که این خود مزیتی است. چرا که در بسیاری از موارد حجم زیاد مایعات بسیار مضر است و اگر بتوان داروهای بیمار را بدون آن که دقت دستگاه به هم بخورد، در حجم کم به بیمار تزریق کرد تاثیر به سزایی در کیفیت درمان خواهد داشت. این موضوع باعث شده است تا در بخش های قلبی و ccuها بیشتر از پمپ سرنگ استفاده شود تا اینفیوژن پمپ. در استفاده از سرنگ های ایرانی باید به این نکته توجه داشت که قطر داخلی سرنگ ها، استاندارد باشد در غیر این صورت باید از دستگاه هایی استفاده شود که امکان تعریف قطر داخلی سرنگ را داشته باشد. در حقیقت دستگاهی که این امکان را دارا است در ایران کارایی دارد و گرنه باید فقط از سرنگ های استاندارد استفاده شود. برای این منظور می توان دستگاه را برای یک نوع سرنگ با مارک خاص تنظیم نمود و اطمینان حاصل کنیم که حداقل تا چند ماه از این مارک سرنگ در بخش درمانی استفاده می شود. طبیعی است که با تعویض مارک سرنگ، باید مجددا دستگاه، برای این مارک جدید تنظیم شود، و گرنه دقت دستگاه از بین می رود.

اصول عملکرد پمپ تزریق سرنگ
این دستگاه حدود ۲ کیلوگرم وزن دارد که قابل نصب بر روی پایه ای مخصوص است و شامل یک بخش مکانیکی و یک بخش الکتریکی است.

بخش مکانیکی
در این دستگاه یک پمپ وجود دارد که با جلو بردن پیستون سرنگ، مایع را با نرخ تنظیم شده تزریق می کند. در اکثر پمپ های سرنگ، یک موتور پله ای پیچ هدایت کننده را به جلو می راند. سرعت این موتور بسته به نرخ جریان تنظیم شده و اندازه سرنگ تغییر می کند.
قسمت مکانیکی دستگاه وظیفه دارد تا حرکت چرخشی موتور را به حرکت خطی جهت فشار دادن پیستون سرنگ به سمت جلو تبدیل کند. از طریق پالس های اعمالی به موتور پله ای، میزان درجه چرخش محور موتور مشخص می شود. با استفاده از یک چرخ دنده ی گرد و پیچاندن پیچ که به موتور پله ای متصل شده است ، اهرم جلو رفته و به سرنگ فشار می آورد . در بخش فیدبک از طریق پتانسیومتری که به انتهای اهرم متصل است ، هر گونه خطای احتمالی در میزان چرخش محور موتور و یا میزان حرکت اهرم ، آشکار شده و در خروجی دستگاه اصلاح می شود.
میزان جریان تزریقی متناسب با قطر سرنگ و سرعت پیش رفتن پیستون سرنگ تنظیم می شود.

بخش الکتریکی
در بخش الکترونیکی دستگاه بر اساس اطلاعات وروردی، پارامترهای نرخ تزریق درخواستی تنظیم و از طریق پالس های الکتریکی مشخص به درایور موتور پله ای فرستاده می شود.
همچنین در صورت نیاز کلیه آلارم های دستگاه از طریق سنسورهای تعبیه شده در آن و اندازه گیری پارامترهای مورد نیاز و کنترل نرم افزاری فعال خواهند شد.
برخی از آلارم های دستگاه را در شکل زیر مشاهده می کنید:

پارامترهای مهم جهت تست و آزمون کالیبراسیون:
بررسی میزان حجم خروجی دستگاه
بررسی متوسط نرخ حجم خروجی
بررسی back presure
بررسی زمان تزریق
بررسی نوسانات فلوی خروجی با زمان
بررسی حجم انباشته

تجهیزات مورد نیاز برای انجام کالیبراسیون و نگهداشت پیشگیرانه PM
 آنالایزر اینفیوژن پمپ
 فشارسنج
 اندازه گیر نشتی جریان یا آنالایزر ایمنی الکتریکی
 اهم متر اندازه گیر مقاومت زمین
 سیلندر ۵۰ میلیلیتری
 STOP WATCH

تستر پمپ سرم و سرنگ

نویسنده: نیلوفر حسن، کارشناس مهندسی پزشکی

منبع : ماهنامه مهندسی پزشکی –

 

درباره ی مهندس مسعود مکوندی

کارشناس تجهیزات پزشکی - عضو مرکز پارک علم و فناوری استان خوزستان

همچنین ببینید

نابینایان میتوانند با دست خود ببینند!

نابینایان با دستکش روباتیکی میتوانند با دست خود ببینند دیروز اعلامیه ای از طرف تیم ...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *